Czerwionka-Leszczyny to jedno z najpiękniejszych miast na Śląsku. Zachwyca zabytkowym osiedlem
Historia administracyjna Czerwionki-Leszczyn jest nietypowa. Choć dziś nazwa sugeruje połączenie dwóch równorzędnych organizmów miejskich, w rzeczywistości bieg wydarzeń był inny. Zarówno Leszczyny, jak i Czerwionka, uzyskały prawa miejskie w 1962 roku. Jednak w 1975 roku miasto Czerwionka zostało włączone do Leszczyn, tracąc swoją podmiotowość prawną. Dopiero 1 stycznia 1992 roku, aby podkreślić dwoisty charakter organizmu miejskiego, zmieniono nazwę z Leszczyny na Czerwionka-Leszczyny.
Zanim jednak procesy urbanizacyjne połączyły te tereny, były one osobnymi miejscowościami. Źródła z 1830 roku wymieniają wsie takie jak Czerwionka, Leszczyny czy Czuchów. Kluczowym momentem dla rozwoju regionu było odkrycie pokładów węgla kamiennego w 1788 roku, co zapoczątkowało jego przemysłową transformację.
Największym skarbem architektonicznym Czerwionki jest osiedle patronackie kopalni „Dębieńsko”, uruchomionej 2 listopada 1898 roku. Zaprojektowane przez mistrza budowlanego Storka osiedle jest uznawane za jedną z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych kolonii robotniczych. To, co je wyróżnia, to niezwykła różnorodność i dekoracyjność. Każdy z blisko stu budynków jest inny, a zdobią je detale takie jak elementy muru pruskiego, glazurowania, misternie łamane dachy mansardowe czy charakterystyczne okna typu „wole oko”.
Osiedle, budowane od przełomu XIX i XX wieku aż do wybuchu II wojny światowej, było w pełni samowystarczalne. Oprócz mieszkań dla robotników i urzędników, znajdowały się tu m.in. szkoła, kościół, sklepy, pralnia i piekarnia. Kompleks wyposażono w sieć wodociągową, elektryczną, a także wille dla dyrekcji i domy sypialne dla nieżonatych górników.
Poza słynnymi familokami miasto może pochwalić się także innymi zabytkami. W dzielnicy Czerwionka znajduje się XIX-wieczny budynek dworu, który dziś, po modernizacji, pełni funkcje urzędowe. Otacza go park z cennym drzewostanem, będący pozostałością dawnego założenia dworskiego.
Z kolei w Leszczynach stoi klasycystyczny dwór, nazywany potocznie zamkiem. Został on wzniesiony w 1882 roku przez Konrada von Bartelta. Budynek z charakterystyczną wieżą pełni obecnie funkcję obiektu użyteczności publicznej, mieszcząc m.in. filię biblioteki.
Tereny miasta kryją również ślady znacznie starszej historii. Archeolodzy odkryli tu bransoletę datowaną na VIII wiek p.n.e. Jest to jeden z najstarszych zabytków żelaznych znalezionych w regionie, co świadczy o długiej historii osadnictwa na tych ziemiach.
Tak wygląda Czerwionka-Leszczyny, jedno z najpiękniejszych miast w województwie śląskim [GALERIA]