Pałace jak z bajki. Te miejsca zachwycają architekturą i historią
Województwo śląskie ma znacznie więcej do zaoferowania niż poprzemysłowe zabytki i miejskie atrakcje. W wielu miejscowościach do dziś można znaleźć dawne rezydencje arystokratycznych rodów. Niektóre są znakomicie odrestaurowane, inne zachowały się jedynie częściowo, ale niemal każda z nich opowiada własną historię.
Są wśród nich monumentalne neogotyckie pałace, eleganckie rezydencje klasycystyczne, budowle pełne barokowych i rokokowych zdobień, a także obiekty, które bardziej przypominają średniowieczne zamki niż pałace. Wiele z nich otaczają rozległe parki ze starym drzewostanem. Niektóre można zwiedzać, w innych działają hotele, instytucje kultury czy ośrodki rekolekcyjne. Są też takie, które dziś pozostają w ruinie.
Wśród najbardziej efektownych rezydencji wymieniany jest Pałac w Pławniowicach. To jedna z najbardziej charakterystycznych budowli tego typu na Górnym Śląsku. Wśród innych wyjątkowych miejsc znajdują się m.in. pałace w Krowiarkach, Krzyżanowicach, Złotym Potoku, Rybnej, Brynku czy Nakle Śląskim.
Pałac w Pławniowicach zachwyca detalami. Wygląda jak z bajki
Jeśli jest jeden pałac, który szczególnie trudno pomylić z jakimkolwiek innym, to właśnie rezydencja Ballestremów w Pławniowicach. Obecny pałac powstał w latach 1882–1885 z inicjatywy hrabiego Franciszka II Ballestrema według projektu Konstantego Heidenreicha. Budowla reprezentuje romantyczny historyzm, łącząc przede wszystkim elementy neomanieryzmu niderlandzkiego i neogotyku.
Już z daleka uwagę zwraca charakterystyczna kolorystyka. Czerwona cegła została zestawiona z jasnymi, kamiennymi detalami, dzięki czemu elewacja jest niezwykle dekoracyjna. Bryłę urozmaicają liczne ryzality, wykusze, szczyty, lukarny i wieżyczki. Nad całym kompleksem góruje charakterystyczna czworoboczna wieża zegarowa.
Pałac został wzniesiony na planie podkowy. Tworzą go trzy dwukondygnacyjne skrzydła skupione wokół niewielkiego dziedzińca otwartego w kierunku parku. Wysokie dachy, liczne lukarny i rozbudowana dekoracja sprawiają, że budynek z każdej strony wygląda nieco inaczej. To właśnie nagromadzenie detali sprawia, że trudno znaleźć na Śląsku drugą tak charakterystyczną rezydencję.
W kompleksie znajduje się również kaplica Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, usytuowana w południowo-zachodnim skrzydle pałacu. Całość uzupełnia park krajobrazowy założony w XIX wieku. Zachowały się w nim cenne okazy drzew, a cały zespół tworzy spójną kompozycję z pałacem, dawną wozownią i pozostałymi zabudowaniami.
Historia rezydencji była jednak znacznie bardziej burzliwa niż jej bajkowy wygląd. Po 1945 roku pałac został poważnie zdewastowany. W późniejszych latach kompleks przejęła parafia, a w pałacu znalazły schronienie m.in. benedyktynki ze Lwowa. Rozpoczęte w latach 90. prace remontowe pozwoliły uratować znaczną część zabytkowego zespołu.
Dzisiaj Pławniowice są jednym z najbardziej charakterystycznych zespołów pałacowo-parkowych województwa śląskiego. Pałac jest siedzibą Ośrodka Edukacyjno-Formacyjnego Diecezji Gliwickiej, a odrestaurowany kompleks jest udostępniany turystom w określonych terminach. Odbywają się tutaj również wydarzenia kulturalne, koncerty i konferencje.
Oto najpiękniejsze pałace w Śląskiem: