Zabrze to jedno z najciekawszych miast w województwie śląskim. Zachwyca perłami architektury
Pierwsze ślady osadnictwa na terenach dzisiejszego Zabrza pochodzą z XIII wieku. Już w 1243 roku pojawia się wzmianka o Biskupicach. Z kolei samo Zabrze, wówczas jako osada o nazwie Sadbre, zostało wymienione w „Księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego” w latach 1295–1305. Nazwa ta, oznaczająca miejsce „za debrami”, czyli za zarośniętymi dołami, doskonale oddawała leśny charakter tych terenów.
Przełomowym momentem dla rozwoju regionu było odkrycie bogatych złóż węgla kamiennego w 1790 roku. To wydarzenie zapoczątkowało gwałtowną industrializację. Już w 1796 roku uruchomiono pierwszą państwową kopalnię „Królowa Luiza”. W kolejnych dekadach powstawały liczne huty, kopalnie i zakłady przemysłowe, a wraz z nimi rozwijała się infrastruktura, w tym linie kolejowe i drogi. W 1905 roku połączono gminy Stare Zabrze, Małe Zabrze i Dorota, tworząc największą wieś ówczesnej Europy, liczącą ponad 54 tysiące mieszkańców. Prawa miejskie Zabrze otrzymało 1 października 1922 roku. Warto również wspomnieć, że w latach 1915–1945 miasto nosiło nazwę Hindenburg.
Zabrze może poszczycić się wieloma cennymi obiektami, które przypominają o jego przemysłowej przeszłości. Wiele z nich to unikatowe na skalę europejską zabytki techniki. Oto najważniejsze z nich:
- Obiekty poprzemysłowe. Do najważniejszych należą zabudowania Kopalni „Guido” oraz Kopalni „Królowa Luiza”. Kopalnia Guido, z zachowanymi wyrobiskami podziemnymi, jest dziś jedną z największych atrakcji turystycznych regionu. W krajobraz miasta wpisuje się również monumentalna wieża ciśnień z 1909 roku, wzniesiona w stylu ekspresjonistycznym, oraz neogotycka wieża ciśnień huty Donnersmarcka z 1871 roku.
- Osiedla robotnicze. Charakterystycznym elementem Zabrza są historyczne kolonie robotnicze, takie jak osiedle Borsigwerke w Biskupicach czy kolonia patronacka Ballestrema w Rokitnicy. Stanowią one świadectwo dbałości dawnych przemysłowców o warunki życia swoich pracowników.
- Architektura sakralna i użyteczności publicznej. W mieście zachowało się wiele zabytkowych kościołów, w tym neoromański kościół pw. św. Anny (1897–1900) oraz drewniany kościół pw. św. Jadwigi z 1929 roku. Uwagę przyciągają również budynki użyteczności publicznej, takie jak gmach Poczty Głównej (1909–1911) w stylu neogotyckim, budynek Muzeum Górnictwa Węglowego z 1874 roku oraz dawna siedziba dyrekcji Huty Donnersmarck, w której dziś mieści się urząd miejski. Wśród zabytków mieszkalnych wyróżnia się m.in. secesyjna Kamienica pod Orłem oraz tzw. „Stalowy dom” z 1927 roku, zbudowany w nowatorskiej technologii prefabrykatów stalowych.
Tak wygląda Zabrze, jedno z najpiękniejszych miast w województwie śląskim [GALERIA]
28
