Rybnik to jedno z najpiękniejszych miast na Śląsku. Kiedyś było stolicą powiatu
Chociaż pierwsze wzmianki o istnieniu osady pochodzą już z końca XII wieku, najstarszy zachowany dokument, w którym pojawia się nazwa Rybnik, datowany jest na 25 maja 1223 roku. Początkowo była to wieś, której mieszkańcy utrzymywali się głównie z gospodarki rybackiej, co znalazło odzwierciedlenie w nazwie pochodzącej od staropolskiego określenia stawu hodowlanego. Przełom nastąpił na przełomie XIII i XIV wieku, a pierwsza wzmianka o Rybniku jako mieście pochodzi z 1309 roku.
W średniowieczu miasto, posiadające nietypowy dla regionu wrzecionowaty układ urbanistyczny, nie było otoczone murami, a jego obronność wzmacniał zamek. Przez stulecia Rybnik pozostawał niewielkim ośrodkiem, który w 1742 roku, w wyniku I wojny śląskiej, znalazł się w granicach Prus. W 1788 roku dobra rybnickie zostały sprzedane pruskiemu skarbowi państwa, a zamek gruntownie przebudowano na Królewski Dom Inwalidów Wojennych.
XIX wiek przyniósł miastu dynamiczny rozwój. W 1818 roku Rybnik stał się stolicą nowo utworzonego powiatu, a w latach 1822–1823 wzniesiono klasycystyczny ratusz, który do dziś zdobi zachodnią pierzeję rynku. Prawdziwym impulsem do wzrostu było jednak doprowadzenie do miasta linii kolejowej w 1856 roku oraz boom górniczy na przełomie XIX i XX wieku, kiedy to w okolicy zaczęły powstawać i rozwijać się liczne kopalnie węgla kamiennego. Wraz z przemysłem rozbudowywała się tkanka miejska – powstały m.in. nowe szpitale, starostwo powiatowe oraz monumentalna bazylika. Po I wojnie światowej i powstaniach śląskich, 3 lipca 1922 roku, Rybnik został oficjalnie włączony w granice Polski.
Choć historia Rybnika sięga średniowiecza, większość jego zabytków pochodzi z XIX i XX wieku, stanowiąc świadectwo dynamicznego rozwoju miasta w tym okresie.
- Bazylika św. Antoniego – neogotycka świątynia wzniesiona w latach 1903–1907. Jej dwie wieże o wysokości 95 metrów sprawiają, że jest to najwyższy kościół na Górnym Śląsku.
- Dawny zamek, obecnie Sąd Rejonowy – budowla o klasycystycznym charakterze, która swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie z 1789 roku. Wcześniej pełniła funkcję zamku, a następnie Królewskiego Domu Inwalidów Wojennych.
- Ratusz – klasycystyczny gmach z lat 1822–1823, zlokalizowany przy rynku. Dziś mieści się w nim muzeum miejskie oraz Urząd Stanu Cywilnego.
- Kościół Matki Bożej Bolesnej – nazywany „Starym Kościołem”, barokowa świątynia wybudowana w latach 1796–1801, zintegrowana z zabudową miejską.
- Zabytkowa Kopalnia Ignacy – kompleks poprzemysłowy w dzielnicy Niewiadom, który po zakończeniu wydobycia został udostępniony do zwiedzania jako centrum kultury i edukacji.
- Drewniane kościoły – w Rybniku znajdują się również cenne przykłady architektury drewnianej, takie jak kościół św. Katarzyny w Wielopolu (1534 r.) i kościół św. Wawrzyńca w Ligockiej Kuźni (1717 r.), które zostały przeniesione z innych miejscowości.
- Zespoły osiedli robotniczych – charakterystyczne dla regionu familoki można podziwiać w dzielnicach Niedobczyce, Paruszowiec i Chwałowice. Stanowią one pamiątkę po czasach intensywnego rozwoju przemysłu.