Żarki to jedno z najpiękniejszych miast na Śląsku. Zachwyca kamiennymi stodołami
Pierwsze pisemne wzmianki o osadzie, z której wyrosły Żarki, pochodzą z lat 1325–1327. Prawa miejskie miejscowość uzyskała jeszcze przed 1382 rokiem, a w 1406 roku król Władysław Jagiełło przeniósł ją z prawa polskiego na bardziej nowoczesne prawo średzkie. Rozwój miasta nabrał tempa w 1556 roku, kiedy to otrzymało ono przywilej organizowania cotygodniowych, wtorkowych targów oraz trzech jarmarków w ciągu roku, co ugruntowało jego pozycję jako lokalnego ośrodka handlowego.
Wiek XVII przyniósł miastu zarówno chwile chwały, jak i tragedie. Około 1620 roku Mikołaj Koryciński rozpoczął budowę dworu obronnego, w którym w późniejszych latach gościła królowa Maria Ludwika, żona Władysława IV. Niestety, ten pomyślny okres został przerwany przez katastrofy. W 1661 roku znaczna część mieszkańców zmarła w wyniku zarazy, a zaledwie trzy lata później, w 1664 roku, miasto zostało strawione przez wielki pożar. W kolejnym stuleciu, w 1712 roku, okolice Żarek stały się areną bitwy między zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego i Augusta II w walce o polską koronę.
Prawdziwy przełom w historii miasta nastąpił w pierwszej połowie XIX wieku. Po 1831 roku przemysłowiec Piotr Steinkeller rozpoczął dynamiczny proces uprzemysłowienia Żarek. Założył tu olejarnię, browar oraz fabrykę maszyn rolniczych, która produkowała także popularne powozy, zwane od jego nazwiska „steinkelerkami”. Steinkeller usilnie zabiegał, aby przez miasto przebiegła trasa budowanej w latach 40. XIX wieku Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, co dałoby mu ogromną szansę na dalszy rozwój. Jednak mieszkańcy sprzeciwili się temu projektowi. Konflikt, jaki wybuchł na tym tle, skłonił przemysłowca do sprzedaży swoich majątków i opuszczenia miasta. Wkrótce potem Żarki wyraźnie podupadły, a za udział mieszkańców w powstaniu styczniowym utraciły prawa miejskie, które odzyskały dopiero 1 lipca 1949 roku.
Mimo trudnej historii, Żarki zachowały swój unikalny charakter i liczne świadectwa przeszłości. Po wojnie miasto stało się znane z rzemiosła, zwłaszcza wyrobu kożuchów i czapek futrzanych. Dziś na jego terenie można podziwiać wiele cennych obiektów, które przyciągają turystów.
Do najważniejszych zabytków należą:
- Sanktuarium Matki Bożej Leśniowskiej Patronki Rodzin.
- Gotycki kościół parafialny pw. Świętych Szymona i Judy Tadeusza z 1522 roku, rozbudowany w XVII wieku.
- Ruiny kościoła św. Stanisława, wzniesionego przed 1782 rokiem.
- Unikatowe kamienne stodoły z przełomu XIX i XX wieku, które posłużyły jako tło w filmie Lecha Majewskiego „Młyn i krzyż”.
- Pozostałości zespołu dworskiego Korycińskich z XVIII wieku.
- Zabytki kultury żydowskiej, w tym synagoga z 1870 roku oraz dwa cmentarze.
Tak wyglądają Żarki, jedno z najpiękniejszych miast w województwie śląskim [GALERIA]
12
