Skalne miasta w Polsce. Najsłynniejsze są na Dolnym Śląsku
Gdy mowa o skalnych miastach w Polsce, większość osób od razu wskazuje region województwo dolnośląskie. To właśnie tam znajdują się jedne z najbardziej spektakularnych formacji skalnych w kraju, szczególnie w obrębie Góry Stołowe.
Najbardziej znane miejsca to m.in. Błędne Skały oraz Szczeliniec Wielki. Turyści mogą tam spacerować pomiędzy ogromnymi blokami piaskowca, które przez tysiące lat zostały wyrzeźbione przez wodę, mróz i wiatr. W efekcie powstały fantazyjne formy przypominające baszty, bramy, grzyby skalne czy wąskie korytarze.
Takie miejsca wyglądają jak naturalne kamienne miasta. Nic dziwnego, że co roku przyciągają setki tysięcy turystów z całej Polski i z zagranicy. Mało kto jednak wie, że podobny krajobraz można znaleźć także w Beskidach.
Ukryte skalne miasto w Beskidzie Małym
Jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w województwie śląskim znajduje się w paśmie Beskid Mały. To niewysokie, ale bardzo malownicze góry położone między Żywcem a Andrychowem.
W okolicach niewielkiej wsi Łysina, w pobliżu szczytu Ścieszków Groń (779 m n.p.m.), znajduje się miejsce nazywane Zamczyskiem. To skalne osuwisko przypominające naturalny labirynt zbudowany z ogromnych głazów i pionowych ścian.
Tworzą one wąskie przejścia, szczeliny oraz skalne „mury”, które naprawdę przypominają fragmenty dawnej twierdzy. Niektóre skały osiągają nawet kilkanaście metrów wysokości. Spacer między nimi daje wrażenie wędrówki przez kamienne miasto ukryte w środku lasu.
Jaskinia lodowa i skalny wąwóz
Jedną z największych atrakcji tego miejsca jest Jaskinia Lodowa w Zamczysku. Ma około 59 metrów długości i około 10 metrów głębokości. To właśnie ona rozsławiła Zamczysko wśród turystów i speleologów.
Jaskinia jest wyjątkowa, ponieważ jeszcze w czerwcu obserwowano w niej lodowe stalaktyty. Dzięki temu uznaje się ją za najniżej położoną jaskinię w Polsce, w której latem można było znaleźć lód.
Oprócz niej w skałach znajdują się również mniejsze groty i szczeliny, m.in. Jaskinia w Zamczysku, Jaskinia Strzelista czy Nora w Wantach. Cały teren tworzy niezwykle ciekawy krajobraz skalnego wąwozu pełnego głazów i naturalnych szczelin.
Choć dziś Zamczysko jest raczej mało znane, w rzeczywistości wspominano o nim już kilka wieków temu. W swoim „Dziejopisie żywieckim” pisał o nim kronikarz Andrzej Komoniecki.
Opisywał on znajdujące się na Łysinie „dziury albo lochy szerokie i głębokie między wielkimi skałami”. Już wtedy miejsce to budziło ciekawość mieszkańców regionu. Z Zamczyskiem związane są również lokalne legendy. Według jednej z nich wśród skał istnieje tajemnicze podziemne przejście prowadzące aż na Babia Góra. Inne przekazy mówią o piekarzu, który miał kiedyś mieszkać w skalnych grotach.
Raj dla przyrodników i wspinaczy
Zamczysko jest nie tylko ciekawostką geologiczną, ale także ważnym miejscem przyrodniczym. Skały porasta głównie las bukowy z domieszką klonów, jarzębin i brzóz. W runie leśnym rosną paprocie, a także rzadkie gatunki mchów.
Z tego powodu w 2009 roku obszar o powierzchni 0,87 hektara został objęty ochroną jako stanowisko dokumentacyjne „Zamczysko na Ścieszków Groniu”.
Skały przyciągają również miłośników wspinaczki. Mają do około 12 metrów wysokości, a wspinacze wytyczyli tu kilkadziesiąt dróg o różnym stopniu trudności. Najtrudniejsze z nich osiągają poziom VI.4+ w skali Kurtyki.
Jednym z powodów, dla których miejsce to zyskuje coraz większą popularność, jest łatwy dostęp. Samochód można zostawić w pobliżu remizy OSP w Łysinie. Stamtąd do skalnego miasta prowadzi krótka trasa o długości około 800 metrów.
Spacer zajmuje zaledwie kilkanaście minut, choć droga prowadzi pod górę. Po drodze można zobaczyć stacje Beskidzkiej Drogi Krzyżowej z wizerunkiem Jan Paweł II. Nagrodą za wysiłek są również piękne panoramy. Przy dobrej pogodzie można zobaczyć stąd masyw Babiej Góry oraz pasma Beskid Żywiecki.
Latem na szczycie działa także niewielka kawiarnia, gdzie turyści mogą odpocząć po spacerze i podziwiać beskidzkie krajobrazy.
