Krzanowice to najmniejsze miasto na Śląsku. Jest uznawane za stolicę polskich Moraw
Formalna historia Krzanowic jako miasta rozpoczęła się 3 lutego 1265 roku. Wtedy to król czeski Przemysław Ottokar II wydał dokument, w którym nadał miejscowość rycerzowi Herbordowi i zezwolił na jej lokację na prawie głubczyckim. Jednak ślady osadnictwa na tym terenie są znacznie starsze. Prowadzone w XX wieku badania archeologiczne odkryły cmentarzysko kultury łużyckiej, datowane na okres 1300-650 p.n.e., co świadczy o długiej obecności człowieka w tym miejscu.
Po wojnach śląskich miasto znalazło się w granicach Prus, a od 1818 roku włączono je do powiatu raciborskiego. Co ciekawe, Krzanowice utraciły prawa miejskie w 1945 roku i funkcjonowały jako gmina wiejska aż do ich przywrócenia w 2001 roku. W okresie reżimu hitlerowskiego, w latach 1936–1945, nazwa miejscowości została zmieniona na Kranstädt. Krzanowice z powierzchnią wynoszącą 3,11 km², są najmniejszym miastem na Śląsku.
Krzanowice wyróżniają się na tle innych miast regionu ze względu na silnie zachowane dziedzictwo morawskie. Można je nawet uznać za nieformalną stolicę polskich Moraw, ponieważ to właśnie w tutejszej gminie w największym stopniu przetrwały gwary laskie. Wyjątkowy charakter demograficzny miasta potwierdzał spis ludności z 1910 roku, według którego aż 97% mieszkańców stanowili Morawcy posługujący się językiem czeskim.
Pielęgnowanie tej unikalnej kultury jest widoczne również dzisiaj. W mieście organizowane są takie wydarzenia jak Międzynarodowy Konkurs Gwary Laskiej „Morawske rzadzyni selske hospodyni”, a w przeszłości realizowano projekty kulturalne, np. „Dwa narody jedna kultura morawska”.
Sama nazwa miasta, według jednej z teorii, pochodzi od staropolskiego słowa „kraniec”, oznaczającego granicę. Inna hipoteza wskazuje na pochodzenie od słowa „zbocze”, co historyk Heinrich Adamy tłumaczył jako „miejscowość na stoku”.
Współczesne Krzanowice to spokojne miasto, które zachowało swój historyczny urok. Życie religijne mieszkańców skupia się wokół rzymskokatolickiej parafii św. Wacława, do której należy kościół św. Mikołaja. Ten obiekt sakralny jest jednym z najważniejszych punktów na mapie lokalnych zabytków i świadkiem wielowiekowej historii miasta.
Tak wyglądają Krzanowice, najmniejsze miasto na Śląsku [GALERIA]
22
