Pszczyna to jedno z najpiękniejszych miast na Śląsku. Kiedyś należała do Małopolski
Chociaż pierwsza wzmianka o Pszczynie pochodzi z 1303 roku, kiedy to wspomniano o tutejszym kasztelanie, początki osadnictwa są znacznie starsze. Gród, który dał początek późniejszemu zamkowi, strzegł ważnego szlaku handlowego z Krakowa w kierunku Bramy Morawskiej. Lokacja miejska nastąpiła prawdopodobnie w latach 1246–1281 za rządów Władysława opolsko-raciborskiego.
Historycznie Pszczyna początkowo należała do Małopolski. Kluczowy dla jej losów okazał się rok 1178, kiedy książę Kazimierz Sprawiedliwy podarował te ziemie księciu raciborskiemu Mieszkowi Plątonogiemu, na stałe wiążąc je ze Śląskiem. Przez wieki miasto przechodziło z rąk do rąk, będąc własnością piastowskich książąt, a od 1327 roku stając się lennem króla czeskiego. W 1407 roku Helena Korybutówna, bratanica króla Władysława Jagiełły, otrzymała ziemię pszczyńską jako dożywotnią własność, a w 1433 roku z powodzeniem obroniła zamek przed najazdem husytów.
W 1517 roku miasto zostało sprzedane węgierskiemu magnatowi Aleksemu Thurzonowi, co zapoczątkowało funkcjonowanie Pszczyńskiego Wolnego Państwa Stanowego, podległego bezpośrednio władzy cesarskiej. Władzę nad Pszczyną sprawowały później możne rody, w tym Promnitzowie oraz Anhalt-Köthen. Przejęcie majątku przez tych ostatnich było możliwe dzięki wstawiennictwu carycy Katarzyny II, która była kuzynką księcia Fryderyka Erdmanna z rodu Anhalt. Ostatnimi prywatnymi właścicielami miasta, od 1846 roku, byli Hochbergowie, jeden z najpotężniejszych rodów w Rzeszy Niemieckiej.
W czasach I wojny światowej zamek w Pszczynie pełnił funkcję cesarskiej kwatery głównej oraz siedziby sztabu wojsk niemieckich. Po zakończeniu wojny region stał się areną powstań śląskich i plebiscytu. Mimo że w samym mieście większość mieszkańców opowiedziała się za przynależnością do Niemiec (2843 głosy przeciwko 910 za Polską), to w całym powiecie pszczyńskim zwyciężyła opcja polska. W czerwcu 1922 roku do miasta wkroczyły wojska polskie pod dowództwem generała Stanisława Szeptyckiego, a Pszczyna oficjalnie stała się częścią II Rzeczypospolitej.
Okres II wojny światowej rozpoczął się od bitwy pszczyńskiej we wrześniu 1939 roku. Miasto uniknęło większych zniszczeń, jednak zapisało się w historii tragicznym wydarzeniem – to tędy wiódł szlak marszu śmierci więźniów z obozu KL Auschwitz-Birkenau. Po wojnie Pszczyna uniknęła intensywnej industrializacji, co pozwoliło zachować jej historyczny i rezydencjonalny charakter.
Najważniejszym zabytkiem miasta jest dawna rezydencja książąt von Pless – Zamek Pszczyński, w którym obecnie mieści się Muzeum Zamkowe. Otacza go rozległy park krajobrazowy z historycznymi obiektami, takimi jak Stajnie Książęce, Ujeżdżalnia, Powozownia czy Pawilon Herbaciany.
Centralnym punktem Pszczyny jest zabytkowy Rynek z neorenesansowym Ratuszem oraz ewangelickim kościołem. Wśród innych cennych obiektów warto wymienić Bramę Wybrańców, Frykówkę oraz kościół Wszystkich Świętych. O bogatej przeszłości świadczą również Skansen Zagroda Wsi Pszczyńskiej, cmentarz żydowski z zachowanymi macewami oraz liczne kapliczki i historyczne kamienice, jak ta „Pod Murzynkiem” czy „Pod Okiem Opatrzności”.
Tak wygląda Pszczyna, jedno z najpiękniejszych miast w województwie śląskim [GALERIA]
24
