Senat mówi "tak" językowi śląskiemu
Senat w środę, 21 stycznia poparł ustawę uznającą język śląski za język regionalny, nie wprowadzając do niej żadnych zmian. Za przyjęciem przepisów opowiedziało się 52 senatorów, przeciw było 32, nikt nie wstrzymał się od głosu. Wcześniej odrzucono wniosek o całkowite odrzucenie ustawy.
To już dziewiąta próba uregulowania statusu śląszczyzny na poziomie ustawowym. Zgodnie z nowymi przepisami język śląski zostanie wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi — obok kaszubskiego — język regionalny w Polsce.
Zmiany oznaczają m.in. możliwość wprowadzenia dobrowolnych zajęć z języka śląskiego w szkołach, ustawiania dwujęzycznych tablic z nazwami miejscowości tam, gdzie co najmniej 20 proc. mieszkańców deklaruje jego używanie, a także wsparcie finansowe działań na rzecz ochrony i rozwoju języka. Przewidziano również włączenie dwóch przedstawicieli społeczności śląskojęzycznej do Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych.
Podczas senackiej debaty zwracano uwagę na społeczne i kulturowe znaczenie ustawy. Senator Piotr Masłowski mówił o wieloletnim poczuciu wykluczenia Ślązaków, podkreślając, że język jest kluczowym elementem tożsamości i prawa do bycia „u siebie”.
Śląski ma nie tylko własny alfabet
Przypominano także, że śląski od lat funkcjonuje jako odrębny język w badaniach międzynarodowych — posiada kod ISO, własny alfabet (ślabiŏrz), słowniki, ustalone zasady pisowni oraz bogaty dorobek literacki. Jest obecny w mediach społecznościowych, narzędziach cyfrowych i tłumaczach internetowych, a jego zasób leksykalny liczy miliony słów.
Eksperci podkreślali, że od czasu opinii z 2011 roku, gdy śląszczyznę określano jako dialekt języka polskiego, jej sytuacja znacząco się zmieniła. Język został skodyfikowany, rozwinął się literacko i jest powszechnie używany przez setki tysięcy osób. Zdaniem językoznawców spełnia on wszystkie kryteria języka regionalnego, a jego obecny dorobek przewyższa ten, jaki miała kaszubszczyzna w momencie uznania jej statusu w 2005 roku.
Według danych ze spisu powszechnego z 2021 roku, narodowość śląską zadeklarowało blisko 600 tys. osób, a ponad 467 tys. potwierdziło używanie języka śląskiego w domu. Teraz los ustawy zależy od decyzji prezydenta.
