Czym była Tragedia Górnośląska?
Tragedia Górnośląska rozpoczęła się w momencie, gdy Armia Czerwona wkroczyła na Śląsk pod koniec stycznia 1945 roku. Był to czas, kiedy tysiące mieszkańców regionu padło ofiarą sowieckich i polskich komunistycznych represji. Wielu z nich zostało deportowanych na przymusowe prace do Związku Sowieckiego, co stanowiło ogromny dramat dla licznych rodzin.
Jak upamiętnia się te wydarzenia?
Obchody Dnia Pamięci o Tragedii Górnośląskiej przypadają w tym roku na 25 stycznia i są corocznie organizowane w ostatnią niedzielę stycznia w województwach śląskim i opolskim. Sejmik Województwa Śląskiego ustanowił ten dzień w 2011 roku, a Sejmik Województwa Opolskiego dołączył rok później.
Marsz na Zgodę - historia i cel
Marsz na Zgodę został zainicjowany przez Ruch Autonomii Śląska w 2009 roku i odbywa się również w tym roku, w sobotę 24 stycznia. Organizatorzy podkreślają, że Marsz na Zgodę ma charakter pokojowy i otwarty, a jego celem jest zarówno oddanie hołdu ofiarom, jak i przypomnienie o konsekwencjach przemocy, represji i nienawiści.
Pamięć o przeszłości jest naszym obowiązkiem, ale także ostrzeżeniem. Marsz na Zgodę to apel o empatię, odpowiedzialność i budowanie wspólnoty opartej na szacunku - podkreślono w zaproszeniu.
Trasa marszu i jego symbolika
Marsz tradycyjnie rozpocznie się w południe na Placu Wolności w Katowicach. Uczestnicy przemierzą trasę do bramy dawnego obozu Zgoda w Świętochłowicach, gdzie odbędą się główne uroczystości upamiętniające. Trasa marszu nawiązuje do drogi, którą kiedyś pokonywali więźniowie obozu Zgoda.
Historia obozu Zgoda
Obóz w Świętochłowicach-Zgodzie, będący wcześniej filią hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, został ponownie otwarty w 1945 roku po wkroczeniu radzieckich żołnierzy na Górny Śląsk. Trafiali tam między innymi Ślązacy podejrzewani o wrogość wobec władzy ludowej oraz żołnierze Armii Krajowej. Osadzane tam osoby nazywano „zbrodniarzami faszystowsko-hitlerowskimi”.
Badania nad prześladowaniami Ślązaków
Liczba śmiertelnych ofiar obozu szacowana jest na blisko 2 tysiące. Ludzie ginęli z powodu tragicznych warunków sanitarnych, chorób, niewolniczej pracy i nieludzkiego traktowania. Jak przypomina Ruch Autonomii Śląska, odwołując się do ustaleń naukowców Instytutu Pamięci Narodowej, obóz ten był tylko jednym z licznych powojennych miejsc prześladowań.
Współczesne obchody i pamięć
W 2015 roku szef katowickiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej dr Andrzej Sznajder pisał, że obóz „Świętochłowice nie jest nawet wierzchołkiem góry lodowej, gdy uświadomimy sobie, że w latach 1945-56 powstało ponad 200 obozów pracy przymusowej dla ludności uznanej za niemiecką i oczekującej na »rehabilitację«”.
Akty terroru wobec Górnoślązaków są przedmiotem badań historyków katowickiego Instytutu Pamięci Narodowej od lat. W ubiegłym roku w województwie śląskim, w 80. rocznicę tamtych wydarzeń, obchodzono Rok Tragedii Górnośląskiej. Tegoroczne obchody mają bardziej lokalny charakter, jak na przykład w Gliwicach, gdzie 18 stycznia odbyły się uroczystości upamiętniające te wydarzenia.
Źródło PAP.
