Ruda Śląska jest jednym z najciekawszych miast w województwie śląskim. To pierwsza wieś, która miała elektryczne oświetlenie
Historia terenów dzisiejszej Rudy Śląskiej sięga średniowiecza. Już w 1243 roku istniała wieś Ruda, której lokację na prawie niemieckim potwierdza dokument z lat 1295–1305. Z tego samego okresu pochodzą również inne dzielnice, takie jak Kochłowice, Orzegów, Bielszowice i Halemba. Nazwa miasta wywodzi się od wydobywanych tu niegdyś rud żelaza. Współczesna Ruda Śląska powstała jednak znacznie później, bo 1 stycznia 1959 roku, w wyniku administracyjnego połączenia dwóch oddzielnych miast: Rudy i Nowego Bytomia, które z kolei utworzono w 1951 roku.
Przełom w dziejach regionu nastąpił w drugiej połowie XVII wieku wraz z odkryciem pokładów węgla kamiennego. To cenne złoże całkowicie zmieniło rolniczy dotąd charakter ziem, przyciągając przedsiębiorców, którzy budowali kopalnie, huty i koksownie. Wokół zakładów przemysłowych zaczęły powstawać charakterystyczne osiedla robotnicze, tzw. familoki, tworząc unikalną kulturę górniczą. Rozwój był tak dynamiczny, że w 1889 roku w Rudzie, będącej wówczas wsią, zainstalowano oświetlenie elektryczne, co uczyniło ją pierwszą zelektryfikowaną wsią na terenie Cesarstwa Niemieckiego. Mieszkańcy tych ziem aktywnie uczestniczyli w powstaniach śląskich, a w 1922 roku cały obszar dzisiejszego miasta został przyłączony do Polski.
Mimo przemysłowego charakteru, Ruda Śląska może poszczycić się wieloma cennymi zabytkami, które świadczą o jej bogatej przeszłości.
- Najstarszy zabytek. Najcenniejszym śladem średniowiecza jest grodzisko stożkowe w Kochłowicach, datowane na XIII-XV wiek. Składało się ono z drewnianej wieży obronnej i podgrodzia, a do dziś zachowały się pozostałości fosy.
- Architektura sakralna. W mieście znajduje się wiele imponujących świątyń. Warto zwrócić uwagę na neoromańską bazylikę pw. św. Pawła Apostoła w Nowym Bytomiu (1912) z bogato zdobioną fasadą, neogotycki kościół pw. św. Marii Magdaleny w Bielszowicach (1883) oraz Sanktuarium Matki Bożej z Lourdes w Kochłowicach (1806), które powstało w miejscu wcześniejszej, drewnianej budowli.
- Dziedzictwo przemysłowe. Prawdziwą wizytówką Rudy Śląskiej są zabytki techniki. Na szczególną uwagę zasługuje Kolonia Robotnicza Ficinus w Wirku (ok. 1867), jeden z najstarszych tego typu kompleksów na Górnym Śląsku, który został wpisany na Szlak Zabytków Techniki. Inne ważne obiekty to wieża wyciągowa szybu „Andrzej” z lat 70. XIX wieku oraz monumentalny Wielki Piec Huty Pokój (1968), który wpisano na Europejski Szlak Dziedzictwa Przemysłowego.
- Pałace i kamienice. Wśród zabytków znajdziemy również klasycystyczny pałacyk Donnersmarcków w Halembie z połowy XVIII wieku oraz liczne secesyjne kamienice, które często skrywają oryginalne detale, takie jak ceramiczne zdobienia w dawnych sklepach mięsnych.
Tak wygląda Ruda Śląska, jedno z najważniejszych miast w województwie śląskim [GALERIA]
14
