To jedno z najstarszych miast na Górnym Śląsku. Tradycja łączy się w nim z nowoczesnością [GALERIA]

2026-03-30 11:34

Pyskowice, położone w powiecie gliwickim, to jedno z najstarszych miast na Górnym Śląsku, którego historia sięga XIII wieku. Mimo licznych klęsk, w tym katastrofalnego pożaru z 1822 roku, miasto zdołało się odrodzić, a jego historyczne centrum do dziś zachwyca średniowiecznym układem urbanistycznym.

Pyskowice to jedno z najpiękniejszych miast na Śląsku. Tu tradycja łączy się z nowoczesnością

Historia Pyskowic jest nierozerwalnie związana z dziejami Górnego Śląska. Pierwsze wzmianki o osadzie, wówczas nazywanej „Piscowicze”, pochodzą z 1256 roku. Dokumenty wskazują, że jej nazwa wywodzi się od założyciela o imieniu „Pisca”. Już cztery lata później, w 1260 roku, książę opolski Władysław I najprawdopodobniej nadał Pyskowicom prawa miejskie. Status miasta został potwierdzony w dokumentach z 1327 roku, kiedy to Pyskowice, obok Koźla i Bytomia, zostały wymienione jako jedno z miast Księstwa Kozielskiego.

Do 1532 roku miasto pozostawało własnością książęcą. Ówczesne Pyskowice otoczone były wałem ziemnym i fosą zasilaną wodami rzeki Dramy. Zabudowa składała się głównie z drewnianych domów krytych słomą. W centrum rynku znajdował się ratusz, a mieszkańcy trudnili się rzemiosłem i rolnictwem. W XV wieku działały tu już cechy szewców, krawców, piekarzy i stolarzy. Rozwój miasta był jednak wielokrotnie hamowany przez wojny, zarazy i klęski żywiołowe, m.in. najazdy husytów w latach 1430 i 1433 oraz wojnę trzydziestoletnią.

Prawdziwą katastrofą dla miasta okazał się rok 1822, kiedy to seria jedenastu pożarów niemal doszczętnie strawiła zabudowę. Zniszczeniu uległa połowa domów, ratusz oraz kościół. Mimo ogromu zniszczeń, podjęto decyzję o odbudowie Pyskowic w oparciu o ich pierwotny, XIII-wieczny plan urbanistyczny. Dzięki temu do dziś zachowało się historyczne serce miasta z rynkiem i otaczającymi go uliczkami. W XIX wieku rozwój Pyskowic przyspieszył dzięki budowie linii kolejowej z Opola do Gliwic w 1879 roku. Po II wojnie światowej miasto zostało włączone do Polski, a zniszczone w trakcie działań wojennych budynki odbudowano z poszanowaniem ich zabytkowego charakteru.

Najważniejsze zabytki Pyskowic skupione są wokół Starego Miasta, które zachowało swój średniowieczny układ. Wśród nich wyróżniają się:

  • Ratusz miejski z 1822 roku, w którym obecnie mieści się Muzeum Miejskie.
  • Zabytkowe domy mieszkalne z XVIII i XIX wieku, zlokalizowane w rynku i na starym mieście.
  • Kościół Świętego Mikołaja z XIX wieku oraz cmentarny kościół Świętego Stanisława z lat 1865–1868.
  • Cmentarz żydowski założony w 1830 roku.

Współczesne Pyskowice dzielą się na dwie części: historyczne Stare Miasto oraz Nowe Pyskowice, których budowę rozpoczęto w latach 50. XX wieku w ramach niezakończonego projektu stworzenia miasta-sypialni dla Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Ważnym elementem tożsamości miasta jest również dziedzictwo kolejowe. Choć działalność Skansenu Kolejowego została zawieszona, to odrestaurowany budynek dworca kolejowego od 2024 roku pełni funkcję nowoczesnego centrum kulturalnego o nazwie „Stacja Kultury”.

Sonda
Czy Śląsk jest najpiękniejszym regionem w Polsce?

Tak wyglądają Pyskowice, jedno z najpiękniejszych miast na Śląsku [GALERIA]

Śląsk Radio ESKA Google News
"Śląska Żyleta" przez lata górowała nad Katowicami. Dziś jest pozostałością PRL-u