Sławków to jedno z najpiękniejszych miast na Śląsku. Kiedyś leżało w Małopolsce
Nazwa miasta, według legendy, pochodzi od imienia rycerza Sławka, który miał być założycielem pierwotnej osady. Historycznie, początki Sławkowa sięgają co najmniej VIII wieku, kiedy to na wzgórzu prawdopodobnie istniał gród. Pierwsza pisemna wzmianka o Sławkowie jako osadzie biskupiej pochodzi z 1220 roku, kiedy to biskup Iwo Odrowąż przekazał dochody z tutejszych karczm na rzecz klasztoru w Prądniku. Chociaż dokładny akt lokacyjny zaginął, przyjmuje się, że Sławków uzyskał prawa miejskie przed 1286 rokiem.
Szczytowy rozwój miasta przypadł na XIII wiek, co było zasługą bogatych złóż ołowiu i srebra oraz strategicznego położenia na szlaku handlowym Via Regia, łączącym Kraków z Wrocławiem. To właśnie w tym okresie, pod koniec lat 80. XIII wieku, biskup Paweł z Przemankowa wzniósł tu obronny zamek.
Wyczerpywanie się złóż kruszców w XIV wieku doprowadziło do stopniowego upadku znaczenia Sławkowa. Kolejne stulecie przyniosło serię najazdów (w latach 1433, 1434 i 1455) oraz wielki pożar, który w 1498 roku niemal doszczętnie zniszczył miasto. W XIX wieku nastąpił ponowny rozwój, związany z górnictwem galmanu oraz przemysłem. W 1870 roku Sławków utracił prawa miejskie, które odzyskał dopiero w 1958 roku. Ciekawostką z jego historii jest proklamowanie w czasie rewolucji 1905 roku tzw. Republiki Sławkowskiej. Jego powojenne losy administracyjne były równie skomplikowane – w latach 1977-1984 miasto było nawet dzielnicą Dąbrowy Górniczej. Po reformie administracyjnej, w latach 1999-2001, Sławków na krótko znalazł się w województwie małopolskim, by ostatecznie od 2002 roku wejść w skład powiatu będzińskiego w województwie śląskim.
Sławków zachwyca doskonale zachowanym średniowiecznym układem urbanistycznym, wpisanym do rejestru zabytków. Jego sercem jest kwadratowy rynek o wymiarach 114 × 114 metrów. Wśród najważniejszych obiektów wyróżniają się:
- Austeria sławkowska – dawna karczma, której fundamenty i piwnice datowane są na XIII wiek. Charakterystyczny budynek z łamanym dachem polskim, wspartym na sześciu kamiennych kolumnach, jest jednym z symboli miasta.
- Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Mikołaja – jego budowę datuje się na połowę XIII wieku. Pierwotnie nosił wezwanie Jana Chrzciciela. Wraz z malowniczą plebanią z XVIII wieku tworzy unikalny kompleks sakralny.
- Ruiny zamku biskupów krakowskich – pozostałości XIII-wiecznej warowni, odkryte podczas prac archeologicznych, przypominają o dawnej potędze Sławkowa jako ośrodka władzy biskupiej.
- Domy z podcieniami – charakterystyczny element architektury miasta. Choć niegdyś dominowały w zabudowie Rynku, do dziś przetrwało tylko kilka takich budynków, w tym dom przy ulicy Biskupiej 2 z końca XVIII wieku.
- Dwór biskupi „Lamus” – pochodzący z XVIII wieku budynek był siedzibą administracji biskupiej oraz letnią rezydencją biskupów krakowskich.
Tak wygląda Sławków, jedno z najpiękniejszych miast w województwie śląskim [GALERIA]
30
