Skoczów to jedno z najpiękniejszych miast w województwie śląskim. Jan Długosz uznał je za najstarsze od źródeł Wisły
Dzieje Skoczowa rozpoczynają się na długo przed jego lokacją. Praosadą miasta było grodzisko plemienia Gołęszyców, funkcjonujące od VII do IX wieku. Według lokalnej legendy nazwa miasta pochodzi od faktu, że osada „przeskoczyła” ze swojej pierwotnej lokalizacji na obecne miejsce.
Pierwsza pewna historyczna wzmianka o Skoczowie pochodzi z dokumentu z 1327 roku, w którym miasto zostało określone jako oppidum Scocoviense. Oznaczało to, że osada, w przeciwieństwie do sąsiednich miast, rządziła się jeszcze prawem polskim, a nie niemieckim. Lokacja miasta na prawie niemieckim, z wytyczeniem rynku i regularnej siatki ulic, nastąpiła prawdopodobnie pod koniec XIV wieku. Wcześniejsze dokumenty, które mogłyby potwierdzić nadanie praw miejskich, spłonęły w pożarze. Z tego powodu w 1470 roku książę cieszyński Kazimierz II na prośbę rajców miejskich potwierdził i rozszerzył dotychczasowe przywileje, co jest najstarszym zachowanym dokumentem dotyczącym statusu prawnego miasta.
Wiek XVI przyniósł miastu rozwój rzemiosła. Powstały liczne cechy, a Skoczów zasłynął w regionie z produkcji oryginalnej ceramiki. W 1550 roku miasto uzyskało prawo do warzenia piwa. Był to również czas reformacji, która zyskała w mieście wielu zwolenników. W tym okresie, w 1570 roku, w Skoczowie urodził się przyszły święty katolicki, Jan Sarkander.
Historia miasta była jednak wielokrotnie przerywana przez kataklizmy. Szczególnie tragiczny w skutkach okazał się XVIII wiek, kiedy to dwa wielkie pożary – w 1713 i 1756 roku – niemal doszczętnie zniszczyły zabudowę. Po pożarze z 1756 roku, który strawił ponad 100 domów, rozpoczęto odbudowę miasta w formie murowanej. To właśnie wtedy powstały fundamenty dzisiejszego historycznego centrum. W 1797 roku wzniesiono ratusz, a w 1775 roku na rynku stanęła charakterystyczna fontanna z rzeźbą zwaną „Trytonem” lub „Jonaszem”.
Od XIX wieku Skoczów zaczął przekształcać się w ośrodek przemysłowy. Powstały tu fabryki sukna, garbarnia, a później także cegielnia i zakłady wyrobów cementowych. Rozwój przyspieszyła budowa linii kolejowej z Cieszyna do Bielska w 1888 roku. W mieście wzniesiono kościół ewangelicki (1863–1865), a także reprezentacyjne gmachy publiczne.
Początek XX wieku był dla Skoczowa czasem burzliwym. Po I wojnie światowej, w styczniu 1919 roku, pod miastem rozegrała się bitwa między wojskami polskimi i czechosłowackimi. Ostatecznie, w 1920 roku, Skoczów znalazł się w granicach Polski. Okres II wojny światowej przyniósł zniszczenia sięgające 65% zabudowy. Po wojnie miasto zostało odbudowane i stało się siedzibą znanych zakładów przemysłowych.
Historyczne dziedzictwo Skoczowa widoczne jest w jego architekturze. Do najważniejszych zabytków, wpisanych do rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa, należą:
- Układ urbanistyczny starego miasta z rynkiem.
- Ratusz z lat 1797–1801, przebudowany w 1934 roku.
- Kościół parafialny Świętych Apostołów Piotra i Pawła.
- Kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy z lat 1863–1865.
- Zabytkowe kamienice przy Rynku oraz ulicach Bielskiej i Cieszyńskiej.
- Dawny zespół szpitalny z kościołem Znalezienia Krzyża Świętego.
- Figury świętych, w tym św. Jana Nepomucena i św. Jana Sarkandra.
Tak wygląda Skoczów, jedno z najpiękniejszych miast w województwie śląskim [GALERIA]
18
