Spis treści
Koniec górniczej historii Bytomia
30 grudnia 2025 roku przejdzie do annałów Bytomia, jako jeden z najsmutniejszych dni jego historii. Na Kopalni Węgla Kamiennego Bobrek wyjechał ostatni wagon z ostatnią toną węgla. Był to symboliczny koniec działającej od 1922 roku kopalni, a zarazem ostatniej, działającej kopalni w historii Bytomia, który dawniej był kopalnianą potęgą Górnego Śląska. - To dzień niezwykły. Na powierzchnię wyjechała dzisiaj ostatnia tona węgla z KWK „Bobrek”, a tym samym kończy się historia tej kopalni, która przez dziesięciolecia była sercem tej ziemi i tutaj pracowały pokolenia górników – mówi Grzegorz Wacławek, prezes spółki Węglokoks Kraj.
35
Dlaczego zamknięto kopalnię Bobrek?
Decyzja o zamknięciu KWK Bobrek w Bytomiu, która należała do spółki Węglokoks Kraj, została przyspieszona po wypadku, do jakiego doszło 26 marca 2024 roku. W drążonym chodniku 1M kopalni Bobrek wystąpił wstrząs o sile 2 x 10 do 6 dżula. W chodniku przebywało 14 pracowników, z których sześciu zostało bezpośrednio objętych skutkami wstrząsu. Z tej grupy czterech górników opuściło rejon zagrożenia o własnych siłach, jeden był transportowany, a ostatni - częściowo pochwycony przez zawał - zmarł w trakcie akcji ratowniczej. Górnik, który zmarł to 36-letni bytomianin. Mężczyzna osierocił dwójkę dzieci.
Trzy miesiące później, W czwartek, 27 czerwca zarząd spółki Węglokoks Kraj przekazał że po przedstawieniu wymaganych dokumentów i wykonaniu analiz, komisja ds. zagrożeń naturalnych powołana przez prezesa Wyższego Urzędu Górniczego wydała negatywną opinię dotyczącą możliwości bezpiecznego prowadzenia tam robót górniczych.
Skutkuje to znacznym ograniczeniem zasobów możliwych do wydobycia i koniecznością zakończenia procesu produkcji do końca 2025 r. - wskazał zarząd. - Wobec negatywnej opinii Komisji od stycznia 2026 r. konieczne będzie rozpoczęcie działań likwidacyjnych - zaznaczyli w oświadczeniu szefowie Węglokoks Kraj.
Przyszłość górników i terenów po kopalni Bobrek
Plan Węglokoksu-Kraj przewiduje, że likwidacja zakładu będzie systematyczna, ale powolna. Potrwa kilka lat, aby nie powodować nagłych zwolnień. Na początku 2026 r. w kopalni pracować będzie 1400 pracowników. Wszyscy mają zostać objęci znowelizowaną ustawą górniczą, która zapewnia im wysokie odprawy i urlopy górnicze. – Z początkiem 2026 r. rozpoczynamy zaplanowany i przygotowany proces likwidacji całego zakładu – mówi prezes spółki Węglokoks Kraj. – Dzięki nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, górnicy będą mogli skorzystać z odpraw, urlopów górniczych, część załogi będzie można alokować do pozostałych funkcjonujących spółek górniczych. Część pracowników zajmie się likwidacją zakładu i obsługą spółki – dodaje.
Likwidacja KWK „Bobrek” potrwa około 4 lata. Proces ten będzie związany nie tylko z likwidacją części podziemnej kopalni, ale również z przygotowaniem gruntu pod nową działalność. Tereny po dawnej kopalni mają przejść transformację. Spółka wspólnie z miastem opracowała kilka koncepcji zagospodarowania terenów. Koncepcje zmierzają do wykreowania nowych funkcji gospodarczych. Jak informuje Urząd Miasta w Bytomiu, koncepcja zagospodarowania terenów po KWK „Bobrek” wypracowana wspólnie przez samorząd i Węglokoks Kraj zakłada przekształcenie kopalni w nowy obszar gospodarczy obejmujący usługi logistyczne (hub logistyczny), produkcję energii cieplnej i elektrycznej oraz udostępnienie terenów dla stworzenia Specjalnej Strefy Energetycznej obejmującej inwestycje z dostępem do czystych źródeł energii.
Historia KWK Bobrek
Kopalnia Bobrek powstała w 1922 r. jako kopalnia Gräfin Johanna, wcześniej stanowiąca część skonsolidowanej kopalni Paulus-Hohenzollern. Pod nazwą Bobrek działała w latach 1945-2005, następnie stała się częścią kopalni Bobrek-Centrum. Jej obszar górniczy obejmuje prawie 8 km kw.
Pod koniec 2015 r. kopalnia Bobrek była już przygotowywana do likwidacji, jednak została odkupiona od ówczesnej Kompanii Węglowej wraz z kopalnią Piekary przez Węglokoks, który połączył oba zakłady w jeden podmiot zarządzany przez spółkę Węglokoks Kraj. Nowy właściciel zainwestował, szczególnie w kopalni Bobrek, dziesiątki milionów złotych w unowocześnienie wydobycia i zwiększenie wydajności.
W latach 2015-22 Weglokoks Kraj notował dodatnie wyniki finansowe, z wyjątkiem 2020 r., kiedy na wyniku zaważyła pandemia Covid-19. 2023 r., w którym sfinalizowano nabycie całości akcji przez Skarb Państwa, firma zakończyła kilkunastomilionową stratą, wynikającą z warunków geologiczno-górniczych. Na koniec 2023 r. Węglokoks Kraj zatrudniał ok. 1,8 tys. osób.
Ruch Piekary, część kopalni Bobrek-Piekary, zakończył wydobycie węgla z powodu całkowitego wyeksploatowania udostępnionego złoża z końcem stycznia 2020 r. Ruch Piekary był dawną kopalnią Julian, oddaną do użytku w 1954 r. działającą pod szyldem Piekary od 1999 r.
