Spis treści
Nowe miasto na mapie województwa śląskiego
Przywrócenie praw miejskich dla Janowa jest możliwe dzięki rozporządzeniu przygotowanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. To dokument, który zawiera zmiany w podziale terytorialnym kraju, uwzględniające wnioski nadesłane przez samorządy. Zmiany obejmują m.in. korekty granic gmin i miast, nadanie statusu miasta wybranym miejscowościom oraz zmiany nazw gmin. Poza Janowem prawa miejskie w czwartek, 1 stycznia 2026 roku, zyskały też takie miejscowości, jak:
- Stanisławów (powiat miński),
- Małkinia Górna (powiat ostrowski),
- Staroźreby (powiat płocki),
- Janów Podlaski (powiat bialski, woj. lubelskie),
- Branice (powiat głubczycki, woj. opolskie).
Trudna historia Janowa. Car Rosji odebrał mu prawa miejskie
Janów został założony przez Jana Aleksandra Koniecpolskiego w 1696 roku uzyskując lokację miejską. Miasto znalazło się pod zaborem rosyjskim. Nie był to szczęśliwy czas dla Janowa. W 1863 roku, w czasie powstania styczniowego, w Janowie zostało pokonane stacjonujące tam wojsko rosyjskie. Było to wtedy ważne zwycięstwo powstańców, które niestety miało tragiczne dla Janowa konsekwencje, bowiem w odwecie mieszkańcy zostali wymordowani, a miasto spalone. Następnie, w 1870 roku, rosyjski car odebrał prawa miejskie dla Janowa i został włączony do gminy Złoty Potok.
Janów doświadczył trudnych momentów także w czasie I wojny światowej. Wieś doznała wtedy wielu zniszczeń. W 1914 roku doszło do spalenia XIX-wiecznego kościoła. Druga wojna światowa również nie oszczędziła Janowa. Na jej terenie i w złotopotockich lasach działała partyzantka Armii Krajowej, która dokonała udanego zamachu na kacie okolicznej ludności - Juliana Szuberta, zwanego „krwawym Julkiem”.
Warto zwrócić uwagę, że historia Janowa jest związana z sąsiednim Złotym Potokiem, natomiast sam Janów jest kojarzony z okresem dzieciństwa największego polskiego tenora - Jana Kiepury, który mieszkał tam od 1906 do 1908 roku i jako 7-latek uczęszczał wraz z bratem Władysławem do ochronki prowadzonej przez hr. Stefanię Raczyńską. Rodzice Jana Kiepury prowadzili tam piekarnię. Jego ojciec śpiewał także w chórze kościelnym.
Polecany artykuł:
Janów to jedno z najmniejszych miast w Śląskiem
Janów po II wojnie światowej znajdował się przejściowo w województwie kieleckim. Od 6 lipca 1950 roku był w województwie katowickim. 1 lipca 1952 roku zniesiono gminę Złoty Potok, a z części jej obszaru utworzono gminę Janów z siedzibą w Janowie. Po zniesieniu gmin i utworzeniu gromad jesienią 1954, Janów został siedzibą władz gromady Janów, gdzie pozostał do końca 1972 roku. Kolejna reforma gminna nastąpiła z początkiem 1973 roku. Janów stał się ponownie siedzibą reaktywowanej gminy Janów, a także siedzibą sołectwa, w powiecie częstochowskim w województwie katowickim. W latach 1975-1998 Janów był w województwie częstochowskim, a obecnie jest w województwie śląskim.
Obecnie Janów liczy około 1000 mieszkańców, co sprawia, że jest obecnie najmniejszym miastem w województwie śląskim.
Co zwiedzimy w Janowie?
Choć Janów to niewielkie miasto (146,96 km kw.), na brak atrakcji nie można tam narzekać. Wszystko za sprawą bliskości Złotego Potoku i przeplatającej się historii tych dwóch miejscowości oraz Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Stąd można powiedzieć, że do zwiedzenia w Janowie (albo traktując Janów jako bazę wypadową) są:
- Ruiny Zamku Ostrężnik,
- Dworek Krasińskich w Złotym Potoku,
- Rynek w Janowie,
- Stawy i źródła, w tym Staw Amerykan i Okresowe Źródła Zdarzeń w Złotym Potoku,
- Pustynia Siedlecka,
- Szlak Orlich Gniazd.
W okolicy warto też zwiedzić ruiny XIV-wiecznych zamków w Olsztynie, Mirowie i Bobolicach, oraz ruiny XIV-wiecznej strażnicy Suliszowice (gm. Żarki). W Janowie oraz w gminie Janów znajdziemy również zabytki sakralne (m.in. Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP).
