Gigantyczne zadłużenie seniorów w Polsce
Jesień życia dla wielu polskich seniorów zamiast być czasem spokoju, staje się finansowym wyzwaniem. W całym kraju już ponad 800 tysięcy osób w wieku emerytalnym nadal aktywnie pracuje. Robią to nie tylko z chęci, ale przede wszystkim z konieczności, by poradzić sobie z rosnącymi kosztami życia i spłatą długów. Dane Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor oraz bazy BIK nie pozostawiają złudzeń – łączne zadłużenie seniorów w Polsce osiągnęło na koniec listopada 2025 roku osiągnęło poziom blisko 12 miliardów złotych.\
Choć ogólna liczba dłużników w wieku emerytalnym spadła w ciągu roku z ponad 370 tys. do poniżej 350 tys. osób, to problem wcale nie zniknął. Wręcz przeciwnie, stał się bardziej skondensowany.
- Spadek liczby seniorów posiadających przeterminowane długi nie musi oznaczać poprawy sytuacji finansowej tej grupy wiekowej. Przeciwnie – większa część całkowitego niespłaconego zadłużenia, które zwiększyło się r/r, koncentruje się obecnie na mniejszej grupie niesolidnych dłużników. Może to wskazywać na priorytetowe traktowanie spłaty zaległości przez część seniorów, którzy dodatkowe środki z pracy zarobkowej przeznaczają w pierwszej kolejności na uregulowanie swoich zobowiązań. Jednocześnie dane te pokazują, że osoby z najpoważniejszymi problemami finansowymi wciąż nie są w stanie wyjść z pętli zadłużenia, a ich zaległości wręcz narastają - tłumaczy Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Portret finansowy śląskiego seniora. Długi rosną, a rekordy niepokoją
Analiza danych z ostatnich lat pokazuje niepokojącą zmianę. Choć dłużników jest mniej, to ci, którzy mają problemy z płatnościami, są winni coraz więcej. Średnia wartość zaległego długu na seniora w Polsce wzrosła o ponad 6 proc. i wynosi już 34 259 zł. Co więcej, łączne zaległości osób w wieku emerytalnym stanowią prawie 15 proc. niespłaconych zobowiązań wszystkich Polaków.
Największym obciążeniem dla seniorów stają się kredyty mieszkaniowe. To właśnie w tej kategorii odnotowano największy wzrost.
- Warto również dodać, że największym obciążeniem finansowym dla seniorów stają się kredyty mieszkaniowe. Średnia kwota takiego zaległego zobowiązania wzrosła r/r aż o 24 proc., osiągając poziom 317 375 zł. Seniorzy zaciągają kredyty mieszkaniowe na refinansowanie istniejących zobowiązań, zakup nowej nieruchomości z udogodnieniami np. windą lub wspierając rodziny korzystając z poprawy zdolności kredytowej dzięki rosnącym emeryturom i ich pewności i stabilności osiąganego dochodu. Wysokie pozostają również zaległości alimentacyjne, które średnio wynoszą 42 626 zł na osobę. Mimo rosnących średnich kwot, ogólna liczba osób posiadających takie zobowiązania maleje - długi pozakredytowe posiada o 8 proc. mniej osób (202 tys.), a kredytowe o 7 proc. mniej (191 tys.) - wskazuje dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.
Śląsk w czołówce niechlubnego rankingu. Tu mieszka najwięcej zadłużonych seniorów
Gdyby narysować mapę finansowych problemów polskich emerytów, województwo śląskie zajęłoby na niej szczególne miejsce. To właśnie tutaj mieszka najwięcej seniorów z zaległościami finansowymi. Mimo że w ciągu roku liczba dłużników spadła o prawie 4 tysiące, to wciąż jest ich ponad 52 tysiące.
Skala problemu w regionie jest ogromna – łączna kwota zaległości śląskich seniorów sięga blisko 1,5 mld zł. Dla porównania, na Mazowszu, gdzie średnie zadłużenie na osobę jest najwyższe w kraju (ponad 55 tys. zł), suma długów jest wyższa, ale liczba dłużników mniejsza. Na drugim biegunie znajduje się Podlasie, gdzie z problemami finansowymi zmaga się "zaledwie" 6,6 tysiąca seniorów.
Seniorzy na celowniku oszustów. Metoda "na wnuczka" wciąż groźna
Sytuację finansową osób starszych dodatkowo pogarsza fakt, że są oni jednym z głównych celów oszustów. Wyłudzenia metodą "na wnuczka" czy "na urzędnika" to nie tylko dramat osobisty, ale także realny cios w domowy budżet. Z danych BIK wynika, że w 2025 roku co 19. osoba powyżej 65. roku życia znalazła się na celowniku przestępców, a łączna kwota prób wyłudzeń wobec seniorów przekroczyła 11,8 mln zł.
- Aktywność zawodowa seniorów to tylko jedna strona medalu. Aby faktycznie poprawić ich kondycję finansową, musimy kłaść większy nacisk na systemowe wsparcie i narzędzia prewencyjne, takie jak Alerty BIK czy Oferta Rodzinna. W dobie rosnącej liczby manipulacji, bezpieczeństwo portfeli najstarszych staje się wspólną odpowiedzialnością instytucji oraz najbliższego otoczenia - podsumowuje Andrzej Karpiński, szef bezpieczeństwa w Grupie BIK. - Nie wystarczy zarobić na spłatę długu, równie ważne jest to, by go nie powiększać przez nieświadome zaciąganie zobowiązań pod wpływem wyłudzeń. Dlatego tak istotne jest bezpieczeństwo w tym obszarze i regularne monitorowanie sytuacji. Pozwala to rodzinie trzymać rękę na pulsie i w porę reagować na każdą podejrzaną próbę wykorzystania danych seniora - dodaje.
